Ders 3: Küresel Çok Boyutlu Yoksulluk Endeksi

Küresel Çok Boyutlu Yoksulluk Endeksi (ÇBYE), 100’den fazla gelişmekte olan ülkeyi kapsayan akut çok boyutlu yoksulluğun uluslararası bir ölçüsüdür. Bir kişinin aynı anda karşı karşıya kaldığı sağlık, eğitim ve yaşam standartlarındaki akut yoksunlukları yakalayarak geleneksel parasal yoksulluk önlemlerini tamamlar.

Küresel ÇBYE, BM Kalkınma Programı (UNDP) ile birlikte Oxford Yoksulluk ve İnsani Gelişme Girişimi (OPHI) tarafından geliştirilmiştir. OPHI tarafından yıllık olarak ve 2010’dan beri UNDP’nin İnsani Gelişme Raporu’nda yayınlanmaktadır.

Yoksulluğun sağlığı, eğitimi ve yaşam standartlarını etkileyen üç boyutu vardır.

Bu boyutların her biri, belirli bir ağırlığa sahip farklı göstergeleri gruplandırır. Bunlar beslenme, çocuk ölüm oranı, okul yılları, okula devam, yemek pişirmek için yakıt, sanitasyon, içme suyu, elektrik, barınma, varlıklardır..

Source: flaticon.com
YOKSULLUKUN BOYUTLARI GÖSTERGE YAŞADIĞI YERDE YOKSUNLUK VARSA… SDG ALANI
Sağlık (1/3)
Beslenme
Hakkında beslenme bilgileri bulunan 70 yaşın altındaki herhangi bir kişi yetersiz beslenmiştir.
SDG 2: 0 Açlık
Çocuk ölüm oranı
Araştırmadan önceki beş yıllık süre içinde hanede 18 yaşından küçük bir çocuk ölmüştür.
SDG 3: Sağlık ve Esenlik
Eğitim (1/3)
Okul yılları
Uygun hanehalkı üyelerinden hiçbiri altı yıllık eğitimi tamamlamamıştır.
SDG 4: Kaliteli eğitim
Okula devamlılık
Okul çağındaki hiçbir çocuk, 8. sınıfı tamamlayacağı yaşa (12-13 yaş) kadar okula devam etmemektedir.
SDG 4: Kaliteli eğitim
Yaşam standartları(1/3)
Varlıklar
Hane bu varlıklardan birden fazlasına sahip değildir. Radyo, TV, telefon, bilgisayar, hayvan arabası, bisiklet, motosiklet veya buzdolabı, araba veya kamyon.
SDG 1: Yoksulluk yok
Sanitasyon
Hanenin sıhhi tesisatı yoktur veya iyileştirilmemiştir veya iyileştirilmiştir ancak diğer hanelerle paylaşılmaktadır.
SDG 6: Temiz Su ve Sanitasyon
İçme suyu
Hane halkının içme suyu kaynağı güvenli değil. Veya güvenli içme suyu, evden 30 dakika veya daha uzun bir yürüyüş mesafesindedir.
SDG 6: Temiz Su ve Sanitasyon

Dizinin oluşturulma ve gösterilme şeklinden bir unsur açıkça ortaya çıkıyor. Ekonomik yoksulluk şüphesiz tüm boyutlarda bir ortak noktadır. Ancak kendi başına bir boyut olarak açıklığa kavuşturulmamıştır. Para kıtlığı, yaşam standartlarının düşmesine yol açan eğitim fırsatlarına erişimi sınırlandırıyor ve bu koşulların varlığı, uzun vadede endekste yer alan kriterleri karşılayanların yaşamlarını etkilemesi muhtemel olan sosyal, fiziksel ve zihinsel refah eksikliğine yol açmaktadır.

ÇBYE yoksulluğu bireysel düzeyde değerlendirir. Bir kişi on (ağırlıklı) göstergenin üçte birinden veya daha fazlasından yoksunsa, küresel ÇBYE onları “ÇBYE yoksulu” olarak tanımlar.

Ayrıca, yoksulluğun hem nedeni hem de sonucu olarak ÇBYE’nin boyutları arasında sağlık ve “beslenme” göstergesinin ilk sırada yer aldığını görmekteyiz.

Bununla birlikte, yoksullukla ilgili unsuru bir kenara bırakırsak, eğitim fırsatlarına erişememek, yetersiz beslenme durumundan çıkmak için neyin gerekli olduğunun, gıda tüketiminin nasıl optimize edileceğinin ve bilinçli olarak satın alınacağının farkında olamamak anlamına gelir.

Ayrıca, iki yıllık Covid-19 salgını ve Rusya’nın Ukrayna’yı işgali ve ardından Rusya’dan gaz ihracatının durdurulmasına bağlı savaş ve enerji krizi, küresel emtia fiyatlarında benzeri görülmemiş artışlarla zaten çok endişe verici olan gıda güvenliği durumunu daha da kötüleştiriyor. Ayrıca, enerji ve gübre dahil olmak üzere girdi maliyetlerini ve artan sayıda gıda güvenliği olmayan ve yetersiz beslenen insanları da etkiler.

Kaynak: eufic.org