Μάθημα 3: Σπατάλη τροφίμων: Ορισμός
Η σπατάλη τροφίμων αποτελεί παγκόσμιο πρόβλημα που αφορά όλους τους ανθρώπους. Πετάμε το ένα στα τρία τρόφιμα που παράγονται και αυτό συμβαίνει κυρίως στα νοικοκυριά.
Μπορούμε να αντιστρέψουμε αυτή την τάση με μια δομική αλλαγή στην οργάνωση της κουζίνας μας. Πρόκειται για απλές κατευθυντήριες οδηγίες που απαιτούν όμως μια ορισμένη προσπάθεια και πάνω απ’ όλα αποφασιστικότητα.
Γνωρίζατε ότι αν τα απορρίμματα τροφίμων αντιπροσώπευαν μια χώρα, αυτή θα ήταν ο τρίτος μεγαλύτερος παράγοντας εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στον πλανήτη, μετά την Κίνα και τις Ηνωμένες Πολιτείες; Αυτό το παράδειγμα δείχνει το μέγεθος του προβλήματος και την επείγουσα ανάγκη για λήψη δράσης. Οι κυβερνήσεις, οι επιχειρήσεις και οι άνθρωποι πρέπει να εργαστούν σκληρά για την επίτευξη του στόχου 12.3 των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης για τη μείωση της απώλειας και της σπατάλης τροφίμων έως το 2030.
Ορισμοί:
- «Απώλεια τροφίμων»: η μείωση της ποσότητας και της ποιότητας της γεωργικής, δασικής και αλιευτικής παραγωγής που προορίζεται για κατανάλωση και τελικά δεν καταναλώνεται. Οι απώλεια τροφίμων παρατηρείται σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού, από τη συγκομιδή και τη φύτευση έως την αποθήκευση και την επεξεργασία ή τη μεταφορά (FAO, 2017).
- «Σπατάλη τροφίμων»: όλα εκείνα τα έτοιμα και ασφαλή προς κατανάλωση τρόφιμα που δεν φτάνουν στο επίπεδο κατανάλωσης – ανεξαρτήτως αιτίας(HLPE, 2014).
- «Απώλεια και σπατάλη τροφίμων»: μείωση της μάζας ή της ποσότητας των τροφίμων που προορίζονται για κατανάλωση, σε οποιοδήποτε επίπεδο της αλυσίδας παραγωγής και κατανάλωσης (FAO, 2017).
Τα αναπόφευκτα απόβλητα προέρχονται από τρόφιμα που δεν μπορούν να καταναλωθούν, όπως κόκαλα, τσόφλια αυγών ή φλούδες (Buchner et al. 2012).
Ωστόσο, υπάρχουν πολιτισμικές διαφορές στην ερμηνεία του κατά πόσον τα τρόφιμα είναι βρώσιμα ή όχι, και δεν υπάρχει κοινό έδαφος σχετικά με το πόσα από τα απόβλητα τροφίμων ήταν πραγματικά βρώσιμα, λαμβάνοντας υπόψη μόνο το ποσοστό της σπατάλης τροφίμων. Επομένως, ερευνητές/τριες και στατιστικολόγοι αποφάσισαν να συμπεριλάβουν τα πάντα στην κατηγορία της σπατάλης τροφίμων στις μελέτες τους.
Από τη συνολική ποσότητα απορριμμάτων παγκοσμίως, το 44% αποτελείται από ένα μέρος τροφίμων και λαχανικών. Πρόκειται για ένα υψηλό ποσοστό σπατάλης τροφίμων (World Bank, 2018).