Μάθημα 3: Κοινοτικοί κήποι: ένας τρόπος τοπικής παραγωγής και κατανάλωσης

Η αστική κηπουρική εκφράζει την κοινοτική χρήση των αστικών χώρων και προσφέρει ευκαιρίες στους κατοίκους των αστικών κέντρων ώστε να αυξήσουν την προσωπική τους ευημερία.

Ένας κοινοτικός κήπος θα μπορούσε να οριστεί ως ένα οικόπεδο σε μια αστική περιοχή, το οποίο καλλιεργείται από μια ομάδα ανθρώπων που ζουν στην ίδια γειτονιά ή την ευρύτερη πόλη, υποστηρίζεται από δημόσιους φορείς και χαρακτηρίζεται από συλλογικότητα (π.χ. κοινή ευθύνη ή συλλογική ιδιοκτησία). Εκτός από την συμμετοχή στην καλλιέργεια, ένας άλλος ορισμός θα μπορούσε επίσης να περιλαμβάνει κήπους στους οποίους οι άνθρωποι αγοράζουν λαχανικά αντί να τα καλλιεργούν.

Οι πρώτοι κοινοτικοί κήποι εμφανίστηκαν το 1970 στη Νέα Υόρκη, όπου οι άνθρωποι προσπάθησαν να επανοικειοποιήσουν τις γειτονιές τους φυτεύοντας φυτά παράνομα σε εγκαταλελειμμένες περιοχές. Αυτά τα κοινοτικά έργα αποσκοπούσαν στη βελτίωση της ευημερίας των κατοίκων και στην αναζωογόνηση και ενεργοποίηση των χώρων διαβίωσης.

Η έννοια των κοινοτικών κήπων συνδέεται με εκείνη της αστικής γεωργίας ή κηπουρικής, δηλαδή της παραγωγής τροφίμων σε αστικές περιοχές.

https://www.naturespath.com/en-us/blog/how-to-start-a-community-organic-garden/

Με πάνω από το 70% του πληθυσμού της Ευρώπης να ζει σε πόλεις, σε περιόδους υπερπληθυσμού, αστικοποίησης, μεγάλων μεταφορικών διαδρομών και υπερβολικής χρήσης φυτοφαρμάκων, υπάρχει επείγουσα ανάγκη για προώθηση της βιώσιμης αστικής ανάπτυξης με χώρους πρασίνου. Οι κοινοτικοί κήποι αποτελούν πολύτιμα στοιχεία πράσινης υποδομής που προσφέρουν τα παρακάτω οφέλη:

  • λίπανση του εδάφους και επικονίαση των φυτών
  • αύξηση της τοπικής παραγωγής τροφίμων, προσιτή και εύκολη πρόσβαση σε τοπικά παραγόμενα φρέσκα τρόφιμα και βιώσιμα συστήματα τροφίμων (φρέσκια και υψηλής διατροφικής αξίας εποχιακή παραγωγή)
  • οφέλη για την υγεία (αυξημένη κατανάλωση φρούτων και λαχανικών, σωματική δραστηριότητα, ψυχική ευεξία)
  • αλληλεπίδραση και κοινωνικοί δεσμοί, οικοδόμηση κοινότητας, συνδημιουργία, κοινωνική συμπερίληψη
  • ουσιαστική χρήση εγκαταλελειμμένων περιοχών και σύνδεση με τη φύση
  • εργαλείο εκπαίδευσης («υπαίθριες αίθουσες διδασκαλίας»)

Ομάδα: Αναζητήστε και βρείτε άτομα που έχουν τις ίδιες απόψεις με εσάς και θέλουν να ασχοληθούν με την αστική κηπουρική σε μια ομάδα. Χρησιμοποιήστε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και άλλες μορφές επικοινωνίας εντός της ομάδας.

Εύρεση της τοποθεσίας του κήπου: Ρωτήστε το τοπικό συμβούλιο, τους τοπικούς συλλόγους και τα ιδρύματα όπως σχολεία, καθώς μπορεί να διαθέτουν ή να γνωρίζουν χώρους που δεν χρησιμοποιούνται. Μπορείτε επίσης να ψάξετε στη γύρω περιοχή ή να ρωτήσετε τους κατοίκους. Αφού εντοπίσετε τον χώρο, πρέπει να βρείτε τον/την ιδιοκτήτη/τρια.

Άδειες: Για τη δημιουργία ενός κήπου μπορεί να χρειάζεται άδεια από την τοπική κοινότητα και τις τοπικές αρχές, εάν βρίσκεται σε δημόσιο χώρο. Η άδεια από τον ιδιοκτήτη της γης είναι επίσης απαραίτητη αν πρόκειται για έναν ιδιωτικό χώρο. Δημιουργήστε επαφές και καλές σχέσεις με τις τοπικές ομάδες, αναφέροντας ότι ο κοινοτικός κήπος θα συμβάλει στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων που εξυπηρετεί.

Χρηματοδότηση: Μπορεί να χρειαστείτε χρηματοδότηση για να καλύψετε ορισμένα βασικά έξοδα. Υπάρχουν φορείς χρηματοδότησης που εστιάζουν στην κοινωνική έρευνα και καινοτομία, την επιστημονική έρευνα, κλπ. Θα μπορούσατε ακόμα να προτείνετε σε τοπικές επιχειρήσεις να διαθέσουν κάποια χρήματα.

Διαχείριση ενός κοινοτικού κήπου: Συμφωνήστε ένα σύνολο κανόνων/κατευθυντήριων οδηγιών εντός της ομάδας και εξετάστε αν το έργο θα θεσμοθετηθεί ως ένωση ή όχι. Χρειάζονται διάφορες δεξιότητες για τη διαχείριση της ομάδας και πρέπει να αναπτυχθούν οι απαραίτητες δεξιότητες για την κατανομή του φόρτου εργασίας.

Δραστηριότητα: Οργάνωση ενός κήπου

Ιδανικά, ο κήπος σας θα πρέπει να:

✔βρίσκεται σε κοντινή τοποθεσία και επίπεδη περιοχή, να διαθέτει πλούσιο ηλιακό φως και καλή αποστράγγιση

✔εύκολη πρόσβαση στο κέντρο τους

✔υπερυψωμένα (καλύτερη επιλογή για μικρής κλίμακας αστικούς και προαστιακούς κήπους) ή επιδαπέδια παρτέρια (καλύτερα αν υπάρχει περισσότερος χώρος, περιορισμένος προϋπολογισμός ή/και υγιές έδαφος)

✔δημιουργήστε μια λίστα με τα 10 λαχανικά που θέλετε να καλλιεργήσετε, ανάλογα με το γούστο σας, το επίπεδο δυσκολίας και την εποχή της καλλιέργειάς τους και φροντίστε να διασφαλίσετε αρκετό χώρο

✔σημεία εκκίνησης (συνιστάται για αρχάριους, ψυχρά κλίματα και γρήγορα αποτελέσματα)

✔σπόροι (φθηνότεροι, περισσότερες διαθέσιμες ποικιλίες)

✔καρότσι, φτυάρι, τσουγκράνα, μαχαίρι φύτευσης (Hori Hori), κλπ., μετροταινία, λάστιχο ή ποτιστήρι

Κατά τη διάρκεια μιας ηλιόλουστης μέρας αρχίστε να φυτεύετε τον βιολογικό σας κήπο!

✔γεμίστε με χώμα, κάντε μικρές τρύπες για να τοποθετηθεί ο σπόρος, φυτέψτε μεγαλύτερη ποσότητα σπόρων σε κάθε τρύπα, καλύψτε με ένα ελαφρύτερο στρώμα χώματος, ποτίστε

✔επιλέξτε απευθείας σπορά των σπόρων (πρέπει να παραμένουν συνεχώς υγροί μέχρι να βλαστήσουν) ή μεταφύτευση (καλύτερα για ψυχρά κλίματα και γρήγορα αποτελέσματα)

https://www.urbangreenbluegrids.com/projects/community-gardens-paris/
https://gr.pinterest.com/pin/413627547022077629/