Μάθημα 3: Βασικοί παράγοντες της βιωσιμότητας των τροφίμων

Γη

Οι γεωργικές εκτάσεις καταλαμβάνουν το 38% της επιφάνειας της γης και οι συμβατικές γεωργικές πρακτικές έχουν οδηγήσει στην απώλεια άνθρακα και βιομάζας και στην υποβάθμιση της γης. 

FAO: «Μεγιστοποιούμε την παραγωγικότητα των καλλιεργειών, ελαχιστοποιώντας τις πιθανές περιβαλλοντικές επιπτώσεις λόγω της υπερβολικής απώλειας οικοτόπων και της υπερβολικής χρήσης φυσικών πόρων, όπως το έδαφος και το νερό.»

Χρήση ενέργειας 

Το παγκόσμιο σύστημα τροφίμων συμβάλλει σημαντικά στις συνολικές ανθρωπογενείς εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου (GHG) και ατμοσφαιρικών ρύπων. Σύμφωνα με τις συνεχιζόμενες τάσεις κοινωνικοοικονομικής ανάπτυξης, οι εκπομπές των τροφίμων καθορίζονται όλο και περισσότερο από τη χρήση ενέργειας, τις βιομηχανικές δραστηριότητες και τη διαχείριση αποβλήτων, και είναι πολύ περισσότερες από τις εκπομπές του τομέα της γης. Τα τρόφιμα πρέπει να καλλιεργούνται, να συγκομίζονται ή να αλιεύονται, να μεταφέρονται, να υποβάλλονται σε επεξεργασία, να συσκευάζονται, να διανέμονται και να μαγειρεύονται, και τα υπολείμματα να διατίθενται, και όλες αυτές οι διαδικασίες απαιτούν ενέργεια. 

Υπερθέρμανση του πλανήτη 

Σε γενικές γραμμές, το κρέας και τα γαλακτοκομικά προϊόντα έχουν το υψηλότερο παγκόσμιο αποτύπωμα άνθρακα, πρώτων υλών, και νερού ανά κιλό από όλα τα τρόφιμα. Όσον αφορά τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, η κτηνοτροφική παραγωγή παράγει περισσότερους από 3 δισεκατομμύρια τόνους ισοδύναμου CO2. Η μεταφορά και η μεταποίηση μετά τη γεωργική εκμετάλλευση αντιπροσωπεύουν μόνο ένα μικρό κλάσμα των εκπομπών που συνδέονται με τα τρόφιμα. Το μεθάνιο και το οξείδιο του αζώτου είναι δύο ισχυρά αέρια του θερμοκηπίου που σχετίζονται με τη γεωργία.

Απώλεια και σπατάλη τροφίμων 

Περίπου το 1/3 της παραγόμενης τροφής χάνεται κατά μήκος της τροφικής αλυσίδας. Οι απώλειες τροφίμων μπορούν να συμβούν πριν, κατά τη διάρκεια, και μετά τη συγκομιδή. Ορισμένες αιτίες είναι η απροσεξία, η αμέλεια, η ανεπάρκεια της διαδικασίας, και η ακατάλληλη συσκευασία.

Έλλειψη εκπαίδευσης 

Τα παιδιά μεγαλώνουν με ελάχιστες ή καθόλου γνώσεις για τη γεωργία, πόσο μάλλον για τις τεχνικές βιώσιμης γεωργίας, επομένως, οι νέοι δεν κατανοούν τον κόσμο στον οποίο βρίσκονται και ό,τι πρέπει να τον κάνουν καλύτερο. Είναι σημαντικό να διδάσκουμε για την υγιεινή διατροφή και τη βιωσιμότητα των τροφίμων από το πρώιμο στάδιο της ζωής, δεδομένου ό,τι τόσο οι βιώσιμες πρακτικές παραγωγής τροφίμων όσο και τα υγιεινά διατροφικά πρότυπα είναι ζωτικής σημασίας.