Μάθημα 1: Στόχοι βιώσιμης ανάπτυξης

Σε γενικές γραμμές, η φτώχεια που μαστίζει τον σύγχρονο κόσμο μπορεί να έχει διάφορες αποχρώσεις.  

Αν μιλήσουμε για τη φτώχεια από νομισματική και οικονομική άποψη, μπορούμε να αναφερθούμε στις έννοιες της απόλυτης και της σχετικής φτώχειας: το όριο της απόλυτης φτώχειας θεωρείται ό,τι έχει ξεπεραστεί όταν ένα άτομο δεν μπορεί να καλύψει τα ελάχιστα έξοδα για να ζήσει μία αποδεκτή ζωή, τα οποία συνήθως ορίζονται με αναφορά σε ένα «καλάθι αγαθών» – η σχετική φτώχεια αναφέρεται στα πρότυπα που ισχύουν σε μία κοινωνική ομάδα με βάση τα οποία πιστοποιείται το επίπεδο ευημερίας.

Η καταπολέμηση της φτώχειας αποτελούσε πάντα βασικό στόχο της κοινωνικής πολιτικής της ΕΕ. Ωστόσο, το 21% του ευρωπαϊκού πληθυσμού εξακολουθεί να βιώνει οικονομικές και κοινωνικές δυσκολίες, ιδίως στις χώρες της νότιας και ανατολικής Ευρώπης.

Μέσω συμφωνιών μεταξύ των χωρών μελών, η ΕΕ έχει θέσει τα νομικά θεμέλια και τα εργαλεία πάνω στα οποία μπορεί να στηριχθεί η δράση για τη μείωση των οικονομικών και κοινωνικών δυσχερειών. Μία από τις πρώτες πρωτοβουλίες στο πλαίσιο αυτό ήταν η στρατηγική Ευρώπη 2020, η οποία προτάθηκε το 2010 από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Μία στρατηγική που ήλπιζε να επιτύχει έως το 2020, 5 στόχους για την ανάπτυξη.

Τομέας παρέμβασης Στόχος
Απασχόληση
Να απασχολείται το 75% μεταξύ 20 και 64 ετών 75%
Έρευνα και ανάπτυξη
3% του ΑΕΠ της ΕΕ σε έρευνα και ανάπτυξη
Κλιματική αλλαγή και ενέργεια
-20% εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου σε σύγκριση με το 1990 20% ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές +20% ενεργειακή απόδοση
Εκπαίδευση
Ποσοστό εγκατάλειψης εκπαίδευσης κάτω του 10%
Τουλάχιστον 40% των αποφοίτων μεταξύ 30 και 34 ετών
Φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός
-20 εκατ. άνθρωποι σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού

Παρά τις προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο στόχος της στρατηγικής Ευρώπη 2020, παρόλο που υπήρχαν βελτιώσεις, δεν έχει επιτευχθεί πλήρως.  

Το 2019, στις ευρωπαϊκές χώρες υπήρχαν περισσότερα από 107 εκατομμύρια άτομα σε κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού. Εξακολουθεί να είναι ένας πολύ υψηλός αριθμός, αλλά μειωμένος κατά 17,1 εκατομμύρια σε σύγκριση με το 2005. Ωστόσο, παρά τη σημαντική βελτίωση, ο στόχος που είχε τεθεί για το 2020 εξακολουθεί να απέχει πολύ: από το 2010 έως το 2019 υπήρξε μείωση κατά 10,3 εκατομμύρια άτομα σε συνθήκες φτώχειας, σε σύγκριση με το επιθυμητό αποτέλεσμα (περισσότερα από 20 εκατομμύρια).

Η στρατηγική Ευρώπη 2020 συνοδευόταν από την Ατζέντα 2030 του ΟΗΕ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη. Η Ατζέντα 2030 είναι μία ατζέντα δράσης για τους ανθρώπους, τον πλανήτη, και την ευημερία. Ενσωματώνει 17 στόχους για τη βιώσιμη ανάπτυξη (ΣΒΑ).

Οι ΣΒΑ αποτελούν συνέχεια των επιτευγμάτων των Αναπτυξιακών Στόχων της Χιλιετίας και αντιπροσωπεύουν κοινούς στόχους για μία σειρά σημαντικών αναπτυξιακών ζητημάτων. «Κοινοί στόχοι» σημαίνει ό,τι επηρεάζουν όλες τις χώρες και όλα τα άτομα: κανείς δεν αποκλείεται από αυτούς, ούτε πρέπει να μείνει πίσω στην πορεία που απαιτείται για να μπει ο κόσμος στο δρόμο προς τη βιωσιμότητα.

1.Μηδενική φτώχεια  

2.Μηδενική πείνα

3.Καλή υγεία και ευημερία

4.Ποιοτική εκπαίδευση

5.Ισότητα των φύλων

6.Καθαρό νερό και αποχέτευση

7.Προσιτή και καθαρή ενέργεια

8.Αξιοπρεπής εργασία και οικονομική ανάπτυξη

9.Βιομηχανία, καινοτομία και υποδομές

Source: public.wmo.int

10.Μείωση των ανισοτήτων

11.Βιώσιμες πόλεις και κοινότητες

12.Υπεύθυνη κατανάλωση και παραγωγή

13.Δράση για το κλίμα

14.Ζωή κάτω από το νερό

15.Ζωή στη γη

16.Ειρήνη, δικαιοσύνη, ισχυροί θεσμοί

17.Συμπράξεις για τους στόχους

Γιατί είναι απαραίτητο για τον σκοπό μας να μιλήσουμε για τους ΣΒΑ και τη φτώχεια για την κοινωνική-επαγγελματική ευημερία των νέων;

«Μηδενική φτώχεια» είναι ο πρώτος από τους στόχους μας για την επίτευξη της βιώσιμης ανάπτυξης έως το 2030.

Στην εισαγωγή αυτού του κεφαλαίου, αναφέραμε ό,τι η φτώχεια στις μέρες μας μπορεί να έχει πολλές πτυχές, μία από τις οποίες είναι η μορφωτική φτώχεια.

Η μορφωτική φτώχεια είναι η κατάσταση κατά την οποία ένα παιδί ή ένας έφηβος στερείται το δικαίωμα στη μάθηση με την ευρύτερη έννοια, από τις πολιτιστικές και εκπαιδευτικές ευκαιρίες μέχρι το δικαίωμα στο παιχνίδι. Η οικονομική φτώχεια και η μορφωτική φτώχεια αλληλοτροφοδοτούνται.

Συνεπώς, δεν μιλάμε μόνο για το δικαίωμα στη μελέτη, αλλά για το δικαίωμα στη γνώση, τη μάθηση και την εμπειρία, η έλλειψη του οποίου επηρεάζει αρνητικά τις εμπειρίες του ατόμου.  

Στόχος αυτού του κεφαλαίου είναι να κατανοήσουμε πώς η μορφωτική φτώχεια στους τομείς των τροφίμων, της σπατάλης τροφίμων και της κλιματικής αλλαγής επηρεάζει αρνητικά τη ζωή και την υγεία των νέων, σωματικά, κοινωνικά και ψυχολογικά.

Source: flaticon.com